รู้จักมาตรฐาน
See all topics

Search รู้จักมาตรฐาน

Any of the words:
Country:
Standard:
Industry:

มอก. 50001: 2555 / ISO 50001:2018

1. ชื่อมาตรฐาน
(ภาษาไทย) มอก. 50001:2555 ระบบการจัดการพลังงาน – ข้อกำหนดและข้อแนะนำในการใช้
(ภาษาอังกฤษ) ISO 50001:2018 Energy management systems -- Requirements with guidance for use

2. การประกาศใช้เมื่อ

มอก : วันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ.2555
ISO : 20 August 2018

3. หน่วยงานเจ้าของมาตรฐาน (ผู้ประกาศใช้)
มอก. : สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
ISO : International Organization for Standardization (TC 242 Energy Management)

4. ประเภทมาตรฐาน
มอก.50001 / ISO 50001 เป็นมาตรฐานระบบการจัดการ สามารถขอการรับรองจากหน่วยรับรองระบบ (Certification Body) ที่ให้บริการได้

5. ขอบเขตและการนำมาตรฐานไปใช้

1) ขอบเขตการนำไปใช้
มาตรฐานนี้ระบุข้อกำหนดสำหรับองค์กรในการจัดทำ นำไปปฏิบัติ รักษาไว้ และปรับปรุงระบบการจัดการพลังงาน เพื่อให้องค์กรสามารถดำเนินงานอย่างเป็นระบบ สามารถบรรลุผลการปรับปรุงสมรรถนะด้านพลังงาน รวมถึงประสิทธิภาพพลังงาน ลักษณะการใช้พลังงาน และปริมาณการใช้พลังงานอย่างต่อเนื่อง
มาตรฐานนี้ระบบข้อกำหนดที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับลักษณะและปริมาณการใช้พลังงาน รวมถึงการวัด การจัดทำเอกสารและการรายงาน การออกแบบและการจัดหาอุปกรณ์ ระบบ กระบวนการ และบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับสมรรถนะด้านพลังงาน
มาตรฐานนี้ใช้ได้กับตัวแปรทุกชนิดที่ส่งผลต่อสมรรถนะด้านพลังงาน ซึ่งองค์กรสามารถเฝ้าระวังและควบคุมได้โดยไม่ได้กำหนดเกณฑ์เฉพาะที่เกี่ยวกับสมรรถนะด้านพลังงาน และสามารถใช้ได้อย่างอิสระและบูรณาการกับระบบบริหารจัดการอื่นได้
2) องค์กรที่นำไปใช้
ประยุกต์ใช้ได้กับองค์กรทุกประเภท และทุกขนาด โดยองค์กรที่ประสงค์จะสร้างความเชื่อมั่นว่าสามารถบรรลุตามนโยบายพลังงาน และแสดงให้ผู้ที่เกี่ยวข้องรับทราบผลสำเร็จดังกล่าว สามารถนำมาตรฐานนี้ไปใช้เพื่อรับรองตนเองหรือรับรองโดยหน่วยรับรอง

6. สาระสำคัญของมาตรฐาน
มาตรฐานนี้ใช้หลักการการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วย การวางแผน-การปฏิบัติ-การตรวจ-การแก้ไขและปรับปรุง (Plan-Do-Check-Act; PDCA) เข้าไปในกิจกรรมประจำในการจัดการพลังงานขององค์กร แนวทางนี้สามารถแสดงรายละเอียดได้ คือ
•    การวางแผน : ดำเนินการทบทวนด้านพลังงาน และจัดทำข้อมูลฐานด้านพลังงาน ตัวชี้วัดสมรรถนะด้านพลังงาน วัตถุประสงค์ เป้าหมาย และแผนปฏิบัติการที่จำเป็น เพื่อให้ได้ผลที่จะปรับปรุงสมรรถนะด้านพลังงานให้เป็นไปตามนโยบายพลังงานขององค์กร
•    การปฏิบัติ : การนำแผนการจัดการพลังงานไปปฏิบัติ
•    การตรวจ : เฝ้าระวังและวัดกระบวนการและลักษณะของการดำเนินงานที่มีต่อสมรรถนะด้านพลังงานเทียบกับนโยบายพลังงาน และวัตถุประสงค์ด้านพลังงาน
•    การแก้ไขและปรับปรุง : ดำเนินการเพื่อปรับปรุงสมรรถนะด้านพลังงาน และระบบการจัดการพลังงานอย่างต่อเนื่อง
มาตรฐานนี้ กล่าวถึงขอบข่าย บทนิยาม และข้อกำหนดของระบบการจัดการพลังงาน ประกอบด้วยสาระสำคัญ ดังนี้
ข้อ 1 ขอบข่าย
ข้อ 2 เอกสารอ้างอิง
ข้อ 3 คำศัพท์และนิยาม
ข้อ 4 บริบทองค์กร
ข้อ 5 ความเป็นผู้นำ
ข้อ 6 การวางแผน
ข้อ 7 การสนับสนุน
ข้อ 8 การดำเนินการ
ข้อ 9 การประเมินสมรรถนะ
ข้อ 10 การปรับปรุง

7. ประโยชน์จากการจัดทำมาตรฐาน

  1. เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการพลังงานขององค์กรโดยบูรณาการเข้ากับระบบการจัดการ ISO 9001 ISO 14001 ที่องค์กรทำอยู่
  2. ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติสำหรับเกณฑ์ มาตรฐานอื่น (Benchmarking) การวัด การจัดทำระบบเอกสารและการรายงานผลการปรับปรุงด้านการพลังงานและการจัดการ โครงการที่เกี่ยวข้องกับการลดการปลดปล่อยปริมาณก๊าซเรือนกระจก
  3. ให้องค์กรควบคุมผู้ส่งมอบที่เกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่การผลิตเพื่อสนับสนุนให้เกิดการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ
  4. ให้องค์กรปรับปรุงการใช้ทรัพยากรด้านพลังงานให้คุ้มค่าการลงทุน เพื่อลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
  5. สนับสนุนให้เกิดการใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ ด้านประสิทธิภาพพลังงาน
  6. ให้องค์กรมีการดำเนินการด้านการจัดการพลังงานที่เป็นรูปธรรม นำไปปฏิบัติได้จริง ให้เกิดการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

8. แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง
https://www.iso.org/standard/69426.html

ปรับปรุงข้อมูลเมื่อเดือนมีนาคม 2562