รู้จักมาตรฐาน
See all topics

Search รู้จักมาตรฐาน

Any of the words:
Country:
Standard:
Industry:

ISO 22000 : 2018 / มอก.22000-2548

 1. ชื่อมาตรฐาน
(ภาษาไทย) มอก.22000-2548 ระบบการจัดการความปลอดภัยของอาหาร – ข้อกำหนดสำหรับองค์กรในห่วงโซ่อาหาร
(หลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร) 
(ภาษาอังกฤษ) ISO 22000: 2018 Food safety management systems (FSMS) -- Requirements for any organization in the food chain

2. การประกาศใช้เมื่อ 
16 กุมภาพันธ์ 2549 (มาตรฐานไทย) / 18 June 2018 (มาตรฐานสากล)

3. หน่วยงานเจ้าของมาตรฐาน (ผู้ประกาศใช้) 
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.)/CODEX

4. ประเภทมาตรฐาน
GMP, HACCP, มอก.22000 และ ISO 22000 เป็นมาตรฐานระบบการจัดการ สามารถขอการรับรองจากหน่วยรับรองระบบ (Certification Body) ที่ให้บริการได้ haccp

5. ขอบเขตและการนำมาตรฐานไปใช้GMP, HACCP และ มอก./ISO 22000 เป็นมาตรฐานสำหรับอุตสาหกรรมการผลิตอาหาร รวมถึงอุตสาหกรรมการผลิตที่ต้องการควบคุมความปลอดภัย เช่น ยา เครื่องสำอาง 

6. สาระสำคัญของมาตรฐาน และประโยชน์ในการนำมาตรฐานไปปฏิบัติ

 

เส้นทางและลำดับขั้นตอนของระบบคุณภาพอาหารที่ดีสำหรับผู้ประกอบการไทย
ที่มา: นางสาวกัลยาณี ดีประเสริฐวงศ์,  สำนักอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

 

ระบบการจัดการตัวใหม่ที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับผู้ประกอบกิจการในอุตสาหกรรมอาหารและห่วงโซ่อาหาร ซึ่งมาตรฐาน ISO 22000 จะครอบคลุมทั้งข้อกำหนดของ GMP, HACCP และข้อกำหนดสำหรับระบบการจัดการในองค์กร มาตรฐานดังกล่าวเน้นที่ผู้ประกอบการที่ต้องการพัฒนาการจัดการความปลอดภัยของอาหารให้มีความชัดเจน โดยจะเป็นที่รวมของข้อกำหนดในมาตรฐานต่าง ๆ ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เพื่อประกันความปลอดภัยของสินค้าตลอดเส้นทางห่วงโซ่อาหาร โดยเน้นที่การสื่อสารร่วมกันระหว่างระบบการจัดการและการควบคุมอันตราย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 

  • ประกันว่ามีการกำหนดรายละเอียดการตรวจสอบเพื่อความปลอดภัยของอาหาร อย่างถูกต้องเหมาะสม และมีกระบวนการควบคุมตรวจสอบที่มีประสิทธิภาพในทุกขั้นตอน โดยอาศัยข้อมูลจากการสื่อสารระหว่างผู้มีส่วนร่วมในห่วงโซ่อาหารทุกราย
  • ให้ข้อมูลและหลักฐานตามความต้องการของลูกค้าและตัวแทนจำหน่ายในด้านความเป็นไปได้ ความจำเป็น และผลกระทบที่มีต่อผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้ายโดยอาศัยข้อมูลจากการสื่อสารระหว่าง ลูกค้าและตัวแทนจำหน่าย

ข้อกำหนดของ ISO 22000  ประกอบด้วย ข้อกำหนด 8 ข้อ และภาคผนวก 3 ส่วน ซึ่งข้อกำหนดมีดังนี้
(1) ขอบข่าย (Scope) เป็นการนำมาตรฐานไปใช้ในองค์กรต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อาหารเพื่อทำผลิตภัณฑ์ที่มีความปลอดภัย และกล่าวถึงคุณสมบัติขององค์กรที่เป็นไปตามข้อกำหนดในมาตรฐานนี้
(2) เอกสารอ้างอิง (Normative reference) ในร่างมาตรฐานฉบับนี้ ซึ่งเอกสารอ้างอิงหลักได้แก่ ISO 9000:2000 ถือได้ว่าเป็นเอกสารที่คณะกรรมการวิชาการ ชุดที่ 34 (TC 34) ใช้เป็นแนวทางในการจัดทำร่างมาตรฐานฉบับนี้
(3) บทนิยาม (Terms and definitions) ประกอบด้วยคำนิยามที่เกี่ยวข้องกับ Food safety food chain และบทนิยามที่เกี่ยวข้องกับการประเมินอันตราย และจุดวิกฤตที่ต้องควบคุม นอกจากนี้ยังมีบางส่วนที่ใช้บทนิยามเดียวกับ ISO 9000:2000
(4) ข้อกำหนดระบบการจัดการความปลอดภัยด้านอาหาร (Food safety management system) ประกอบด้วยข้อกำหนดทั่วไปที่กำหนดให้องค์กรต้องระบุขอบข่ายของระบบการจัดการว่าครอบคลุมผลิตภัณฑ์อะไรบ้าง ตลอดจนกระบวนการผลิต นอกจากนี้ยังกำหนดการจัดทำเอกสาร การควบคุมเอกสาร และบันทึกเพื่อแสดงให้เห็นว่า องค์กรปฏิบัติตามข้อกำหนดของมาตรฐาน
(5) ความรับผิดชอบของฝ่ายบริหาร (Management responsibility) กำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้บริหารที่มีต่อการพัฒนา การนำระบบการจัดการไปใช้ และการพัฒนาให้มีประสิทธิภาพอย่างต่อเนื่อง ซึ่งข้อกำหนดนี้จะรวมถึงรายละเอียดด้านการกำหนดนโยบายที่มีต่อระบบ การวางแผน การกำหนดความรับผิดชอบ และอำนาจหน้าที่ การแต่งตั้งหัวหน้าทีมดูแลการจัดทำระบบ การสื่อสารทั้งภายในและภายนอกองค์กร การตอบสนองของผู้บริหารในกรณีฉุกเฉิน และการทบทวนโดยผู้บริหาร
(6) การจัดการทรัพยากร (Resource management) กำหนดให้องค์กรจัดหาทรัพยากรที่เพียงพอต่อการจัดทำระบบ ซึ่งประกอบด้วย ทรัพยากรบุคคล โครงสร้างพื้นฐาน และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
(7) การวางแผนและการตระหนักถึงผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัย (Planning and realization of safe products) กำหนดให้องค์กรต้องวางแผนและพัฒนากระบวนการที่ให้ความสำคัญกับผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัย ประกอบด้วย โปรแกรมหรือกิจกรรมพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับการควบคุมสุขลักษณะของสภาพแวดล้อม การผลิตที่มีความเหมาะสม การเคลื่อนย้ายที่มีผลต่อความปลอดภัยของอาหาร ซึ่งขึ้นอยู่กับลักษณะของกิจกรรมเฉพาะในแต่ละองค์กรในห่วงโซ่อาหาร นอกจากนี้ยังกำหนดขั้นตอนลำดับแรกที่จำเป็นในการวิเคราะห์อันตราย การจัดทำแผน HACCP การทวนสอบแผนการที่กำหนดตามระบบ HACCP การจัดทำระบบการสอบกลับได้ (traceability system) และการควบคุมผลิตภัณฑ์ที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด
(8) การยืนยัน การทวนสอบ และการพัฒนาระบบการจัดการความปลอดภัยด้านอาหาร (Validation, verification and improvement of the food safety management system) กำหนดให้กลุ่มคนที่รับผิดชอบในการจัดทำระบบต้องวางแผนและพัฒนากระบวนการที่ต้องใช้ในการยืนยันจุดควบคุม การดูแลและการวัด การทวนสอบระบบด้วยการตรวจติดตามภายใน (Internal audit) การประเมินผลการทวนสอบ และการวิเคราะห์ผลของกิจกรรมการทวนสอบ นอกจากนี้ยังกำหนดให้องค์กรต้องมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง การปรับปรุงระบบการจัดการให้มีความทันสมัยอยู่เสมอ 

7. แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง
ปรับปรุงข้อมูลเมื่อเดือนมิถุนายน 2561