ทะเลที่มีชายหาดสวย ๆ และน้ำทะเลใส ๆ ทำให้นักท่องเที่ยวต่างพากันไปเยือนอย่างไม่ขาดสาย แต่ทำอย่างไร ชายหาดจึงจะเป็นสถานที่ที่มีความสวยงาม และดีต่อผู้คนและระบบนิเวศอย่างยั่งยืน
มาตรฐาน ISO 13009: Tourism and related services – Requirements and recommendations for beach operationเป็นมาตรฐานที่ไอเอสโอพัฒนาขึ้นมาเพื่อช่วยในเรื่องดังกล่าวโดยเป็นมาตรฐานที่ระบุข้อกำหนดทั่วไปและคำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการชายหาดที่ให้บริการนักท่องเที่ยวและผู้มาเยือน มีการให้คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการชายหาด และผู้ใช้ชายหาดเกี่ยวกับการส่งมอบการจัดการและการวางแผนที่ยั่งยืน ความเป็นเจ้าของชายหาด โครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน และความต้องการในการให้บริการ รวมถึงความปลอดภัยของชายหาด ข้อมูลและการสื่อสาร การทำความสะอาดและการกำจัดขยะ
จุดมุ่งหมายของมาตรฐาน ISO 13009 คือการทำให้ผู้ประกอบการชายหาดมีข้อมูลในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการชายหาด โดยใช้แนวทางที่สอดคล้องกันตามแนวทางปฏิบัติที่ดีที่สุด
นอกเหนือจากการจัดองค์กรชายหาดทั่วไปแล้ว มาตรฐาน ISO 13009 ยังรวมถึงประเด็นสำคัญอื่นๆ เช่น การให้การศึกษาและข้อมูลเกี่ยวกับความปลอดภัยชายหาด ป้าย การเข้าถึงและการแบ่งเขต การควบคุมดูแลและกู้ภัย คุณภาพน้ำ และสิ่งอำนวยความสะดวกชายหาดด้วย
โดยทั่วไป “ชายหาด” จะมีการใช้ประโยชน์และความต้องการที่แตกต่างกัน และอาจได้รับแรงกดดันจากนักท่องเที่ยวตามฤดูกาลต่าง ๆ โดยมีแง่มุมของการจัดการที่มีความซับซ้อนซึ่งจำเป็นต้องให้ความสนใจในปัจจัยต่าง ๆ เป็นพิเศษ
ผู้ประกอบการที่ให้บริการสถานที่ท่องเที่ยวชายหาดสามารถพิจารณาเลือกรับรองการจัดการชายหาดตามมาตรฐานสากล ISO 13009 ซึ่งแสดงให้นักท่องเที่ยวและผู้อยู่อาศัยเห็นถึงการจัดการชายหาดอย่างยั่งยืน และบริการและสิ่งอำนวยความสะดวกที่มีอยู่นั้นตอบสนองข้อกำหนดด้านคุณภาพบางประการได้
การประยุกต์ใช้มาตรฐาน ISO 13009 สำหรับสถานประกอบการท่องเที่ยวชายหาดและชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่ที่การท่องเที่ยวซึ่งเป็นหนึ่งในกิจกรรมทางเศรษฐกิจหลัก จะเป็นประโยชน์มากมายหลายประการดังต่อไปนี้ คือ ทำให้บริการด้านการท่องเที่ยวดีขึ้น ลูกค้าพึงพอใจมากขึ้น มีการปฏิบัติตามกฎระเบียบ มีการบำรุงรักษาโครงสร้างพื้นฐานที่มีประสิทธิภาพสูง มีการจัดการความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมทางสังคมและเศรษฐกิจ มีการป้องกันอุบัติเหตุและการจัดการเหตุฉุกเฉิน ทำให้ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ได้รับความไว้วางใจจากชุมชนท้องถิ่น มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีส่วนทำให้สาธารณชนตระหนักรู้ถึงความยั่งยืนเพิ่มมากขึ้น และมีการปรับปรุงโครงสร้างทางเศรษฐกิจและสังคมของที่พักริมทะเลโดยรวม
ชายหาดทุกแห่งมีอัตลักษณ์เป็นของตนเอง และชายหาดแต่ละแห่งอาจมีการกำหนดให้เป็นชายหาดที่มีกิจกรรมน้อยในช่วงเวลาส่วนใหญ่ของปี แต่จัดเป็นชายหาดที่มีกิจกรรมสูงเป็นเวลา 1 – 2 สัปดาห์ของปีก็ได้ เช่น ในช่วงฤดูท่องเที่ยวหรือช่วงเทศกาล ดังนั้น จึงต้องอาศัยแนวทางการจัดการที่แตกต่างออกไปโดยอาจมีการนำคุณลักษณะบางอย่างไปใช้และอาจมีคุณลักษณะชั่วคราวเข้ามาเพิ่ม ซึ่งมาตรฐานสากลนี้ครอบคลุมทั้งชายหาดที่มีกิจกรรมสูงและชายหาดที่มีกิจกรรมน้อย โดยไม่มีการแบ่งประเภทชายหาดที่ชัดเจน
ผู้ปฏิบัติงานชายหาดสามารถใช้คุณลักษณะเฉพาะของมาตรฐาน ISO 13009 กับชายหาดใดหาดหนึ่งได้ ตามที่กำหนดไว้ในผลลัพธ์ของแบบฝึกหัดประเมินความเสี่ยงชายหาดซึ่งเป็นวิธีง่ายๆ ที่จะช่วยทบทวนประเด็นการจัดการและความปลอดภัยของชายหาดแต่ละแห่ง
ในการที่จะกำหนดวิธีการนำมาตรฐานสากลนี้ไปใช้ จึงมีกระบวนการบริหารความเสี่ยงที่แข็งแกร่งซึ่งเน้นความเสี่ยงและอันตรายที่ปรากฏในแต่ละชายหาด และระบุมาตรการควบคุมที่เหมาะสมที่จำเป็นในการลดโอกาสของความถี่หรือผลกระทบที่จะเกิดขึ้น นอกจากนี้ การประเมินความเสี่ยงยังระบุประเภทของชายหาดด้วย เช่น ชายหาดที่มีกิจกรรมสูง หรือชายหาดที่มีกิจกรรมน้อย
การนำมาตรฐาน ISO 13009 ไปใช้ สถานประกอบการชายหาดสามารถสร้างประโยชน์ให้เกิดขึ้นกับนักท่องเที่ยว และสิ่งแวดล้อม การรักษาชายหาดที่สวยงามไว้จะทำให้คนรุ่นต่อไปสัมผัสได้ถึงความงามเช่นเดียวกับเราในขณะที่การท่องเที่ยวมีการเจริญเติบโตและชุมชนท้องถิ่นก็ได้รับประโยชน์จากการจัดการที่มีความรับผิดชอบ และการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งกล่าวได้ว่า ISO 13009 สามารถนำทางให้สถานประกอบชายหาดและผู้ที่เกี่ยวข้องก้าวสู่อนาคตที่สดใสยิ่งขึ้นสำหรับชายหาดอันเป็นที่รักของเราทุกคน
ผู้สนใจองค์ความรู้หรือบริการมาตรฐานการท่องเที่ยวไทยและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ฝ่ายหน่วยตรวจ โทรศัพท์ 26171723 – 36 หรือ Email: IBD@masci.or.th
ที่มา:
1. https://www.iso.org/standard/52329.html
2. https://akap.ca/product/iso-13009/
438 ผู้เข้าชมทั้งหมด