ISO/IEC 42005:2025 Information technology – Artificial intelligence (AI) – AI system impact assessment

ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial intelligence)

ISO/IEC 42005 คือมาตรฐานที่ให้แนวทางสำหรับองค์กรในการดำเนินการประเมินผลกระทบของระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งช่วยให้องค์กรสามารถเข้าใจและประเมินผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับบุคคล กลุ่มบุคคล หรือสังคมในภาพรวม ตลอดวงจรชีวิตของระบบ AI มาตรฐานนี้ส่งเสริมความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความเชื่อมั่น โดยสนับสนุนให้องค์กรสามารถระบุ ประเมินผล และบันทึกผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ
ความสำคัญของ ISO/IEC 42005 อยู่ที่การสนับสนุนการพัฒนา AI อย่างรับผิดชอบในระบอบที่คำนึงถึงจริยธรรม สังคม และสิ่งแวดล้อม เนื่องจากเทคโนโลยี AI มีบทบาทเปลี่ยนแปลงอุตสาหกรรม เศรษฐกิจ และชีวิตประจำวันอย่างรวดเร็ว มาตรฐานนี้จึงเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้องค์กรสามารถดำเนินการประเมินผลกระทบได้อย่างเป็นระบบ ซึ่งทำให้การพัฒนา AI สอดคล้องกับค่านิยมหลัก เช่น ความเป็นธรรม ความปลอดภัย และการออกแบบที่มุ่งเน้นมนุษย์ นอกจากนี้ยังส่งเสริมการบริหารจัดการความเสี่ยงและความเป็นธรรม ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจและการยอมรับจากสังคมต่อเทคโนโลยี AI
ประโยชน์หลักของมาตรฐานนี้ประกอบด้วย:
• การเสริมสร้างความไว้วางใจจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียผ่านเอกสารรายงานผลกระทบที่โปร่งใส
• การสนับสนุนการนวัตกรรมอย่างรับผิดชอบโดยการจัดการความเสี่ยงด้านสังคมและจริยธรรม
• การปรับแนวทางการดำเนินงานให้สอดคล้องกับกรอบการกำกับดูแล การบริหารความเสี่ยง และการปฏิบัติตามระเบียบข้อบังคับ
• การปรับปรุงการตัดสินใจและความรับผิดชอบในทุกขั้นตอนของวงจรชีวิต AI
• การสร้างความชัดเจนและความสอดคล้องในการรายงานผลกระทบด้าน AI ซึ่งเป็นการส่งเสริมความน่าเชื่อถือและความโปร่งใสในการดำเนินงาน
แหล่งข้อมูล https://www.iso.org/standard/42005