พรรณเพ็ญ วัยเจริญ
โลกกำลังมีพันธสัญญาด้านสภาพภูมิอากาศซึ่งมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจลงทุน ความร่วมมือในห่วงโซ่อุปทาน และความคาดหวังด้านกฎระเบียบที่เพิ่มมากขึ้น องค์กรต่างๆ จึงมองหาความชัดเจน ความน่าเชื่อถือ และความสามารถในการเปรียบเทียบในพันธสัญญาของตนต่อการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์
ไอเอสโอตระหนักถึงความสำคัญของเรื่องนี้เป็นอย่างดี จึงได้พัฒนามาตรฐานองค์กรที่สอดคล้องกับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ISO 14060, Net zero aligned organization ซึ่งยังคงเป็นร่างมาตรฐาน (ISO/CD) อยู่ในขณะนี้ และถือเป็นมาตรฐานที่ล้ำสมัยโดยคณะกรรมการวิชาการ ISO/TC 207/SC 7, Greenhouse gas and climate change management and related activities มีความมุ่งมั่นในการกำหนดความหมายที่แท้จริงของ “การสอดคล้องกับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์” ในระดับโลก
วัตถุประสงค์ของมาตรฐานนี้มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง คือ การกำหนดข้อกำหนดว่าองค์กรต่างๆ จะแสดงให้เห็นว่ากลยุทธ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์นั้นสามารถทำได้อย่างไรซึ่งรวมถึงเป้าหมาย แผนการดำเนินงาน และความคืบหน้า ที่สอดคล้องกับการบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ตามข้อตกลงปารีส และที่สำคัญคือ มาตรฐานนี้ใช้กับองค์กรโดยรวม ไม่ใช่เฉพาะผลิตภัณฑ์หรือบริการใดบริการหนึ่งซึ่งสอดคล้องกับแนวทางก่อนหน้านี้ของไอเอสโออย่างแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์: IWA 42, Net zero guidelines
ณ เวลาที่เขียนบทความอยู่นี้ ISO/CD 14060 อยู่ในขั้นตอนการตรวจสอบของคณะกรรมการ (ขั้นตอนที่ 30.60) ซึ่งหมายความว่าผู้เชี่ยวชาญจากหน่วยงานมาตรฐานแห่งชาติได้ตรวจสอบและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับร่างมาตรฐาน และคาดว่าจะมีการพัฒนาเพิ่มเติมก่อนที่จะมีการปรึกษาหารือกับสาธารณะและการลงคะแนนเสียงขั้นสุดท้าย
ทำไมมาตรฐาน ISO 14060 จึงสำคัญมาก
หลายองค์กรประกาศพันธสัญญาต่อเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์แล้วโดยตั้งเป้าหมายที่ท้าทายซึ่งมักจะเป็นปี 2593 (ค.ศ.2050) หรือเร็วกว่านั้น อย่างไรก็ตาม หากไม่มีมาตรฐานสากล คำกล่าวอ้างเหล่านี้ก็มีความน่าเชื่อถือแตกต่างกันเป็นอย่างมาก ทำให้ยากที่จะได้รับความไว้วางใจจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียซึ่งรวมถึงลูกค้า นักลงทุน และหน่วยงานกำกับดูแล การมีมาตรฐาน ISO 14060 จึงเข้ามาเติมเต็มช่องว่างนี้ ทำให้ครอบคลุมสิ่งที่สำคัญ 3 ประการดังต่อไปนี้
- ความชัดเจนและความน่าเชื่อถือ ด้วยการสร้างภาษาที่ใช้ร่วมกันและข้อกำหนดที่ชัดเจนสำหรับการบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ มาตรฐานนี้ช่วยให้องค์กรสามารถอธิบายกลยุทธ์ด้านสภาพภูมิอากาศของตนได้อย่างสม่ำเสมอ วัดผลได้ และตรวจสอบได้ในอุตสาหกรรมและภูมิภาคต่างๆ ความชัดเจนนี้ช่วยลดความสับสนและป้องกัน “การฟอกเขียว” (Greenwashing) ซึ่งการกล่าวอ้างถึงความยั่งยืนมีเกินกว่าประสิทธิภาพที่แท้จริงหรือขาดหลักฐานสนับสนุน
- ความเชื่อมั่นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย นักลงทุน พันธมิตรทางธุรกิจ และลูกค้าต่างต้องการหลักฐานมากยิ่งขึ้นว่าเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรไม่ได้เป็นเพียงแค่ความต้องการทั่วไป แต่ต้องอยู่บนพื้นฐานของการดำเนินการที่วัดผลได้ มาตรฐานไอเอสโอที่ได้รับการยอมรับทั่วโลกช่วยสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ที่เกี่ยวข้องภายนอกองค์กรว่าการกล่าวอ้างเรื่องการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์นั้นได้รับการสนับสนุนจากหลักฐานที่เข้มงวดและสอดคล้องกับวิทยาศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล
- ความแตกต่างในการแข่งขัน สำหรับผู้ประกอบการและธุรกิจ การปรับตัวให้สอดคล้องกับ ISO 14060 ตั้งแต่เริ่มต้น สามารถสร้างความแตกต่างในตลาดได้ องค์กรที่เตรียมกลยุทธ์และระบบไว้ล่วงหน้าจะเหนือกว่าคู่แข่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสภาพแวดล้อมด้านการจัดซื้อ การจัดหา หรือกฎระเบียบที่กระตุ้นให้ต้องแสดงให้เห็นถึงคุณสมบัติความยั่งยืนที่ชัดเจน
คณะกรรมการวิชาการของไอเอสโอได้ทุ่มเทความพยายามอย่างมากในการร่าง ISO 14060 และขั้นตอนต่อไป ได้แก่ การปรึกษาหารือสาธารณะและการแก้ไขที่อาจเกิดขึ้นโดยอิงจากข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญ จากการคาดการณ์ของ ISO ร่างมาตรฐานสากล (DIS) ฉบับทางการอาจจะแล้วเสร็จและเผยแพร่เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะในช่วงต้นปี 2026 โดยคาดว่าจะมีการเผยแพร่ในช่วงปลายปี 2026 หรือต้นปี 2027
ช่วงเวลานี้สอดคล้องกับการเกิดแรงผลักดันที่กว้างขึ้นในการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศขององค์กรซึ่งรวมถึงการพัฒนาควบคู่กันไปในกรอบการทำงานที่เสริมกัน เช่น มาตรฐานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ของโครงการร่วมมือระดับสากลที่ช่วยให้องค์กรธุรกิจและสถาบันการเงินตั้งเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) โดยอิงตามหลักวิทยาศาสตร์สภาพภูมิอากาศที่ทันสมัยที่สุดเพื่อจำกัดการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลกไม่ให้เกิน 1.5 องศาเซลเซียสตามความตกลงปารีส มุ่งสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net-Zero) ภายในปี 2593 (Science Based Targets Initiative: SBTi) ซึ่งเป็นอันเป็นการตอกย้ำความต้องการทั่วโลกสำหรับวิธีการด้านสภาพภูมิอากาศที่แข็งแกร่ง
มาตรฐาน ISO 14060 จะช่วยให้การประกาศเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ขององค์กรมีความโปร่งใส เชื่อถือได้ และตรวจสอบได้อย่างแท้จริงซึ่งเป็นประโยชน์ต่อนักลงทุน ลูกค้า และหน่วยงานกำกับดูแล ทั้งนี้ เป็นที่คาดว่ามาตรฐานฉบับสมบูรณ์จะสามารถประกาศใช้ในช่วงปลายปี 2569 (ค.ศ.2026) ถึงต้นปี 2570 (ค.ศ.2027)
ท่านที่สนใจองค์ความรู้หรือบริการเกี่ยวกับการพัฒนาอย่างยั่งยืนหรือการบริหารโครงการ สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ฝ่ายบริการด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน โทรศัพท์ 026171723 – 36 หรือ Email: [email protected]
ที่มา:
1. https://www.iso.org/standard/43276.html#lifecycle
2. https://www.esgprothai.com/content/29957
1,781 ผู้เข้าชมทั้งหมด







