ปัจจุบัน โลกของเรากำลังเผชิญกับความท้าทายด้านพลังงานเป็นอย่างมากและต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกประเทศในการเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้พลังงานสะอาดในทุกภาคส่วน แต่ก่อนจะก้าวไปถึงจุดนั้น โลกของเรายังมีตัวช่วยในการส่งเสริมการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นซึ่งก็คือมาตรฐานระบบการจัดการพลังงานที่ไอเอสโอได้พัฒนาขึ้นด้วยความเห็นพ้องต้องกันโดยผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากทั่วโลกทั้งในภาคอุตสาหกรรม รัฐบาล และผู้บริโภค ทำให้ทุกภาคส่วนสามารถนำไปใช้งานได้จริง
มาตรฐานระบบการจัดการพลังงาน ISO 50001, Energy management systems — Requirements with guidance for use เป็นข้อกำหนดพร้อมคำแนะนำในการใช้งานซึ่งเป็นหนึ่งในมาตรฐานระบบการจัดการที่ใช้กันอย่างแพร่หลายโดยติดอันดับ 1 ใน 10 มาตรฐานระบบการจัดการที่มีผู้ได้รับการรับรองมากที่สุดทั่วโลก
มาตรฐานนี้ให้กรอบการทำงานที่เป็นที่ยอมรับสำหรับการพัฒนาระบบการจัดการพลังงานที่มีประสิทธิภาพให้กับองค์กรต่างๆ โดยมีการกำหนดเป้าหมายและวัตถุประสงค์ให้สอดคล้องกับนโยบาย การใช้ข้อมูลเพื่อทำความเข้าใจและตัดสินใจเกี่ยวกับการใช้พลังงานได้ดีขึ้น การวัดผลลัพธ์พร้อมทั้งตรวจสอบผลของการดำเนินนโยบาย และมาตรฐานนี้มีลักษณะเช่นเดียวกันกับมาตรฐานระบบการจัดการไอเอสโออื่นๆ ซึ่งมีพื้นฐานมาจากรูปแบบระบบการจัดการตามกระบวนการ PDCA เพื่อปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ทำให้องค์กรสามารถบูรณาการการจัดการพลังงานเข้ากับการปรับปรุงคุณภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อมหรือมาตรฐานระบบการจัดการอื่นๆ ได้ง่ายขึ้น
ประโยชน์ของมาตรฐาน ISO 50001 มีมากมายซึ่งมีบทพิสูจน์ให้เราเห็นได้ทั่วไปจากการนำไปใช้จริง สำหรับบทความในครั้งนี้จะขอนำเสนอประโยชน์และข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการนำมาตรฐานนี้ไปใช้จากผลการศึกษาวิจัยเรื่อง “การระบุตัวขับเคลื่อน ประโยชน์ และความท้าทายของ ISO 50001 ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาการศึกษาเฉพาะกรณี” ของไฮดี้ ฟุคส์, เอเรียน อกาจานซาเดห์ และปีเตอร์ เทอร์เคลเซ่น ซึ่งเป็นคณะนักวิจัยจาก Lawrence Berkeley National Laboratory
จากการวิจัยดังกล่าว คณะนักวิจัยระบุว่าเนื่องจากการวิจัยเชิงคุณภาพอาจทำให้เกิดความสับสนได้ง่าย พวกเขาจึงเลือกนำเสนอแนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้กันทั่วไปในด้านการศึกษาซึ่งสามารถทำความเข้าใจได้ง่าย เช่น การศึกษาเฉพาะกรณี การสอบถามด้วยแบบสำรวจเชิงบรรยาย การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม
การศึกษาวิจัยตามแนวทางดังกล่าวครอบคลุมหลายภาคส่วน รวมทั้งองค์กรที่ได้รับการรับรองตามมาตรฐาน ISO 50001 โดยใช้กรณีศึกษารวม 72 กรณี และชุดข้อมูลได้รับการตรวจสอบด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับแรงจูงใจและเป้าหมาย บทบาทของฝ่ายบริหารและองค์กร ประโยชน์ที่ได้รับ กุญแจสู่ความสำเร็จ และความท้าทาย โดยในส่วนของแบบสำรวจมีการสอบถามถึงสาเหตุที่องค์กรนำมาตรฐานนี้ไปใช้ ประโยชน์และความท้าทายของการขอรับการรับรอง และแนวทางการเร่งให้มีการนำมาตรฐานไปใช้ในองค์กร ซึ่งผลการศึกษาวิจัยมีใจความสำคัญสรุปดังต่อไปนี้
สาเหตุที่องค์กรต่างๆ นำ ISO 50001 ไปใช้มีดังต่อไปนี้ การประหยัดเงินผ่านการจัดการพลังงานอย่างเป็นระบบ การปฏิบัติตามหรือคาดการณ์ข้อกำหนดด้านกฎระเบียบ การมีเงินอุดหนุนและความช่วยเหลือทางการเงินจากรัฐบาล กลยุทธ์ของบริษัท และความจำเป็นในการปรับโครงสร้างกระบวนการที่มีอยู่ โดยมีปัจจัยหลักในการนำ ISO 50001 ไปใช้ ได้แก่ แรงจูงใจด้านสิ่งแวดล้อม การมีข้อได้เปรียบทางการแข่งขัน และข้อกำหนดทางสังคม ซึ่งมีปัจจัยขับเคลื่อนที่สำคัญได้แก่ ค่านิยมและเป้าหมายที่มีอยู่ ความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม และแรงจูงใจหรือระเบียบข้อบังคับของรัฐบาล ส่วนปัจจัยสำคัญที่ทำให้การนำมาตรฐานไปใช้ประสบความสำเร็จคือทัศนคติเชิงบวกของพนักงานในองค์กร และการได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูงและการรักษาไว้ซึ่งการสนับสนุน โดยมีสิ่งที่เร่งให้องค์กรนำมาตรฐานไปใช้เร็วขึ้นคือ การที่องค์กรมีระบบการจัดการซึ่งเน้นการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องอยู่แล้วและมีผลต่อการลดความซับซ้อนในการดำเนินการตามมาตรฐาน ISO 50001
องค์กรที่นำ ISO 50001 ไปใช้ได้รับประโยชน์มากมาย ได้แก่ การประหยัดเงินและพลังงาน การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ประสิทธิภาพและความปลอดภัยด้านสิ่งแวดล้อมที่ดีขึ้น และผลผลิตโดยรวมที่ดีขึ้น เช่น กรณีศึกษา 72 กรณีที่เป็นตัวแทนขององค์กร 204 แห่งได้ระบุการประหยัดพลังงานรวมถึง 53 ล้านล้านบีทียู ประหยัดต้นทุน 227 ล้านดอลล่าร์ และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 6.7 ล้านเมตริกตัน อย่างไรก็ตาม ยังมีอุปสรรคที่สำคัญคือการขาดวัฒนธรรมด้านการจัดการพลังงาน
ผู้ที่ทำหน้าที่กำหนดนโยบายและองค์กรต่างๆ ที่ต้องการเร่งให้มีการนำ ISO 50001 ไปใช้จึงสามารถใช้ผลการศึกษาดังกล่าวไปใช้โดยเน้นย้ำถึงประโยชน์และแรงจูงใจให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจในองค์กรทั่วโลกได้รับรู้ และก้าวข้ามความท้าทายต่างๆ โดยเร่งสร้างความตระหนักของประโยชน์และวัฒนธรรมด้านการจัดการพลังงานให้เกิดขึ้นต่อไป
ท่านที่สนใจข้อมูลองค์ความรู้ด้านมาตรฐานหรือการรับรองมาตรฐานระบบการจัดการพลังงาน สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่ฝ่ายรับรองระบบ โทรศัพท์ 026171723 – 36 Email: [email protected]
ที่มา:
1. https://www.iso.org/iso-50001-energy-management.html
2. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0301421520301968
2,836 ผู้เข้าชมทั้งหมด







