พรรณเพ็ญ วัยเจริญ
คำว่า “การประเมินความสอดคล้อง” (Conformity Assessment) อาจฟังดูเข้าใจยากหรือค่อนข้างเป็นนามธรรม แต่สิ่งนี้คือรากฐานของความน่าเชื่อถือในตลาดโลก การประเมินความสอดคล้องเป็นกระบวนการสำคัญในการพิจารณาว่าผลิตภัณฑ์ บริการ ระบบ กระบวนการ บุคคล หรือหน่วยงานใดเป็นไปตามข้อกำหนดที่กำหนดไว้ในมาตรฐานหรือข้อกำหนดหรือไม่ ชุดมาตรฐาน ISO/IEC 17000 ทำหน้าที่สำคัญนี้และเป็นกรอบการทำงานแบบรวมศูนย์ที่สร้างความมั่นใจในความสอดคล้อง ความเป็นกลาง และความสามารถในการทดสอบ การตรวจสอบ และการรับรองทั่วโลก
รากฐานสำคัญของชุดมาตรฐานนี้คือ ISO/IEC 17000: 2020, Conformity assessment — Vocabulary and general principles การประเมินความสอดคล้อง – คำศัพท์และหลักการทั่วไป มาตรฐานนี้ให้ภาษาและกรอบการทำงานที่จำเป็นโดยชี้แจงคำศัพท์และแนวคิดสำคัญต่างๆ เช่น
- หน่วยตรวจสอบและรับรอง (Conformity Assessment Body: CAB) หมายถึง องค์กรที่ดำเนินการประเมินความสอดคล้อง เช่น ห้องปฏิบัติการทดสอบ หน่วยงานตรวจสอบ หรือหน่วยรับรอง
- หน่วยรับรอง หมายถึง หน่วยงานที่รับรองอย่างเป็นทางการว่า CAB มีความสามารถในการดำเนินงานประเมินความสอดคล้องเฉพาะด้านซึ่ง ISO/IEC 17000 ได้ให้คำจำกัดความของการรับรองเป็นส่วนหนึ่งของคำศัพท์
- ความเป็นกลางและความเป็นอิสระ หมายถึง หลักการสำคัญที่ทำให้มั่นใจได้ว่าการตัดสินใจในการประเมินนั้นอยู่บนพื้นฐานของหลักฐานที่เป็นรูปธรรม ปราศจากสิ่งที่ก่อให้เกิดความไม่เหมาะสม คำศัพท์เหล่านี้ได้รับคำจำกัดความที่ชัดเจนยิ่งขึ้นในฉบับปี 2020
นอกจากนี้ แนวคิดสำคัญอื่นๆ คือ ฉบับปรับปรุงปี 2020 ยังได้นำหรือปรับปรุงคำศัพท์ต่างๆ มารวมไว้ด้วย เช่น วัตถุในการประเมินความสอดคล้อง เจ้าของ (ของโครงการ) การตรวจสอบความถูกต้อง การตรวจสอบยืนยัน การตัดสินใจ การหมดอายุ และการบูรณะ
สำหรับภาคผนวก ก ของ ISO/IEC 17000: 2020 ได้อธิบายหลักการทั่วไปของการประเมินความสอดคล้องโดยใช้แนวทางเชิงหน้าที่
มาตรฐานฉบับปี 2020 ยังได้ปรับคำศัพท์ให้สอดคล้องกับมาตรฐานไอเอสโอใหม่ๆ (เช่น ISO 9000 ฉบับปรับปรุง) และมีคำศัพท์ที่ทันสมัยมากขึ้นเพื่อสะท้อนถึงลักษณะเฉพาะของการประเมินความสอดคล้องที่เปลี่ยนแปลงไป
ผู้มีบทบาทสำคัญในระบบนิเวศของ ISO/IEC 17000
มาตรฐานชุด ISO/IEC 17000 ไม่ได้มีเพียงมาตรฐานเดียว แต่เป็นกลุ่มเอกสารที่เกี่ยวข้องซึ่งครอบคลุมหน่วยตรวจสอบและรับรอง (CAB) ประเภทต่างๆ
มาตรฐานที่สำคัญที่สุดในชุดนี้ประกอบด้วย ISO/IEC 17025 (ห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบ) ซึ่งระบุข้อกำหนดสำหรับความสามารถ ความเป็นกลาง และการดำเนินงานที่สอดคล้องกันของห้องปฏิบัติการ ISO/IEC 17020 (หน่วยงานตรวจสอบ) ซึ่งกำหนดข้อกำหนดสำหรับความสามารถของหน่วยงานที่ดำเนินการตรวจสอบ ขณะนี้ ISO/IEC 17020 กำลังอยู่ระหว่างการปรับปรุงแก้ไข และคาดว่าจะประกาศฉบับปรับปรุงใหม่ในเร็วๆ นี้ ISO/IEC 17021-1 (หน่วยรับรองระบบการจัดการ) ซึ่งประกอบด้วยข้อกำหนดสำหรับหน่วยงานที่ตรวจสอบและรับรองระบบการจัดการ (เช่น ISO 9001, ISO 14001) ISO/IEC 17024 (การรับรองบุคคล) ซึ่งกำหนดข้อกำหนดสำหรับหน่วยงานที่ดำเนินงานตามโครงการรับรองบุคลากร และ ISO/IEC 17011 (หน่วยงานรับรอง) ซึ่งระบุข้อกำหนดสำหรับหน่วยงานที่รับรอง CAB
เหตุใดชุดมาตรฐาน ISO/IEC 17000 จึงมีความสำคัญ
เป้าหมายสูงสุดของชุดมาตรฐาน ISO/IEC 17000 คือการสร้างความเชื่อมั่นในผลการประเมินความสอดคล้องที่สอดคล้องและเป็นที่ยอมรับทั่วโลกซึ่งการกำหนดวิธีการประเมินมาตรฐานดังกล่าวเป็นประโยชน์ดังต่อไปนี้ ส่งเสริมการค้าโลก รายงานผลการทดสอบจากห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองในประเทศหนึ่งสามารถได้รับการยอมรับในอีกประเทศหนึ่ง ลดความจำเป็นในการทดสอบซ้ำหรือการตรวจสอบซ้ำซ้อน และลดอุปสรรคทางเทคนิคต่อการค้า เสริมสร้างความน่าเชื่อถือด้านกฎระเบียบ รัฐบาลและหน่วยงานกำกับดูแลสามารถไว้วางใจในผลการประเมินของหน่วยงานประเมินความสอดคล้องที่ได้รับการรับรอง เพื่อรับรองความปลอดภัยสาธารณะ สุขภาพ และการปกป้องสิ่งแวดล้อม รับรองความสามารถ หน่วยงานเหล่านี้กำหนดข้อกำหนดที่เข้มงวดสำหรับความสามารถของบุคลากร คุณภาพของอุปกรณ์ และการควบคุมกระบวนการภายในหน่วยงานประเมินความสอดคล้อง สร้างภาษากลางร่วมกัน ISO/IEC 17000 ช่วยให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายสามารถใช้คำจำกัดความและหลักการที่สอดคล้องกันซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งในการประเมินประเภทต่างๆ เช่น การทดสอบ การตรวจสอบ และการรับรอง
โดยพื้นฐานแล้ว ชุดมาตรฐาน ISO/IEC 17000 คือโครงสร้างพื้นฐานที่มองไม่เห็นซึ่งรองรับการยืนยันและการตัดสินใจที่อิงตามการประเมินความสอดคล้องทั่วโลกมาแล้วจำนวนนับครั้งไม่ถ้วนในแต่ละวัน มาตรฐานนี้เปลี่ยนคำกล่าวอ้างธรรมดาๆ ให้กลายเป็นหลักฐานที่น่าเชื่อถือ ทำให้ผู้ประกอบการ หน่วยงานกำกับดูแล และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่ายในห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกมั่นใจว่าระบบของการประเมินความสอดคล้องที่ใช้อยู่นั้นมีความสามารถและเป็นไปตามมาตรฐานสากลอย่างแท้จริง
หากท่านสนใจข้อมูลองค์ความรู้หรือการฝึกอบรมด้านมาตรฐานการตรวจสอบและรับรอง สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่ฝ่ายบริการเทคนิค โทรศัพท์ 026171723 – 36 Email: [email protected] ; [email protected]
ที่มา:
1. https://blog.ansi.org/anab/iso-iec-17000-2020-conformity-assessment-vocab/?utm_source=chatgpt.com
2. https://nata.com.au/news/update-on-the-revision-of-iso-iec-17020/?utm_source=chatgpt.com
2,533 ผู้เข้าชมทั้งหมด







