เข้าสู่ระบบสมาชิก
พรรณเพ็ญ วัยเจริญ
เราเคยสงสัยไหมว่าทำไมเรือขนส่งทุกลำถึงลอดผ่านคลองสุเอซได้พอดี ทำไมน้ำหนัก 1 กิโลกรัมในเคนยาจึงหนักเท่ากับ 1 กิโลกรัมในแคนาดา ทำไมตู้คอนเทนเนอร์จากไทยถึงถูกยกขึ้นเรือในเนเธอร์แลนด์ได้อย่างลงตัว คำตอบคือมาตรฐานสากลซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มองไม่เห็นอันเปรียบเสมือนพลังเงียบแต่ว่าสำคัญมากในโลกสมัยใหม่ และเป็นครั้งแรกในรอบเกือบครึ่งศตวรรษ 45 ปีที่ธนาคารโลกได้ยกย่องบทบาทสำคัญนี้ผ่านรายงานการพัฒนาโลกปี 2568 (ปี 2025) ฉบับพิเศษ เรื่อง “มาตรฐานเพื่อการพัฒนา” (World Development Report 2025)
เมื่อมาตรฐานเปลี่ยนเกมการค้าโลก
“ตู้คอนเทนเนอร์ขนส่งสินค้าแบบมาตรฐานอาจเป็นตัวเร่งให้เกิดการค้าสินค้าอุตสาหกรรมมากกว่าข้อตกลงทางการค้าทั้งหมดรวมกัน” นางอินเดอร์มิต กิลล์ หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของธนาคารโลกได้กล่าวไว้ซึ่งเปิดเผยความจริงอันน่าแปลกใจว่าสิ่งที่ไม่มีใครสนใจแต่ส่งผลดีอย่างมาตรฐานได้กลายเป็นกุญแจสำคัญที่ปลดล็อกศักยภาพเศรษฐกิจโลกมูลค่าหลายล้านล้านดอลลาร์ได้
ปัจจุบัน ไอเอสโอได้พัฒนามาตรฐานมากกว่า 25,000 รายการ แต่ละรายการเปรียบเสมือนบันไดในแต่ละขั้นที่นำประเทศต่างๆ เข้าสู่ตลาดโลก เปิดโอกาสการค้า กระตุ้นนวัตกรรม และสร้างความยั่งยืนที่แท้จริง
การเปลี่ยนมุมมองของโลกต่อมาตรฐานสากล
นายเซร์คิโอ มูฮิกา เลขาธิการไอเอสโอ ได้กล่าวด้วยว่ามาตรฐานสากลไม่ได้เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มองไม่เห็นอีกต่อไปแล้ว แต่เป็นตัวขับเคลื่อนที่สำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืนและครอบคลุม
การที่ธนาคารโลกเลือกให้ความสำคัญกับเรื่องมาตรฐานในรายงานฉบับนี้หลังจากผ่านไป 45 ปีถือเป็นสัญญาณสำคัญที่บอกว่าโลกเริ่มตระหนักแล้วว่ามาตรฐานไม่ใช่เรื่องเทคนิควิชาการ แต่เป็นเรื่องของยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ
แม้จะมีโอกาสมากมาย แต่รายงานเปิดเผยความจริงอันน่าวิตกที่ว่าประเทศกำลังพัฒนาหลายประเทศเผชิญกับข้อจำกัดทางเศรษฐกิจและสถาบันที่จำกัดความสามารถในการมีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนามาตรฐานสากลซึ่งเป็นช่องว่างที่ต้องเติมเต็มพราะเมื่อประเทศเหล่านั้นไม่ได้มีส่วนในการกำหนดมาตรฐาน ก็จะกลายเป็นเพียงผู้รับมาตรฐานที่อาจไม่เหมาะกับบริบทของตนแทนที่จะเป็นผู้กำหนด”มาตรฐานที่สามารถปรับทิศทางให้สอดคล้องกับความต้องการของตนเองได้
กรอบการทำงานแบบก้าวหน้าคือเส้นทางสู่ความสำเร็จ
รายงานฉบับนี้นำเสนอกรอบการทำงานที่เป็นรูปธรรมสำหรับทุกประเทศ ไม่ว่าจะอยู่ในขั้นตอนใดของการพัฒนา ดังนี้ ขั้นที่ 1 การปรับใช้ (Adapt) สำหรับประเทศที่เริ่มต้นโดยการนำมาตรฐานสากลมาปรับใช้ให้เหมาะสมกับสภาพภายในประเทศ ขั้นที่ 2 การวางแนวทางให้สอดคล้อง (Align) เมื่อพัฒนามาตรฐาน ต้องปรับตลาดภายในให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลอย่างเต็มรูปแบบ ขั้นที่ 3 การกำหนด (Shape) เมื่อพร้อมแล้ว ก็เปิดโอกาสให้ประเทศนั้นเข้ามามีบทบาทในการกำหนดมาตรฐานสากลในสาขาที่มีความเชี่ยวชาญ สิ่งที่สำคัญคือทุกประเทศสามารถเริ่มเป็นผู้พัฒนาได้ในทันทีในสาขาที่ตนมีความเชี่ยวชาญโดยไม่ต้องรอจนพัฒนาครบทุกด้าน
เลขาธิการไอเอสโอได้กล่าวว่า “ไอเอสโอมีประวัติที่พิสูจน์แล้วในการให้การสนับสนุนการสร้างขีดความสามารถ และเราขอเรียกร้องให้ประชาคมโลกร่วมมือกับเราเพื่อสนับสนุนประเทศกำลังพัฒนาให้ได้รับประโยชน์จากมาตรฐานสากลมากขึ้น” สิ่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่คำพูด แต่เป็นแผนปฏิบัติการที่ทำให้มั่นใจว่ามาตรฐานจะสะท้อนถึงความต้องการและบริบทที่หลากหลายของทุกประเทศ ไม่ใช่แค่เสียงจากกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วเท่านั้น
“มาตรฐานดิจิทัล” อนาคตของการค้าบริการ
รายงานยังชี้ให้เห็นว่า เมื่อมาตรฐานคอนเทนเนอร์สามารถเปลี่ยนโฉมหน้าการค้าสินค้า มาตรฐานดิจิทัลก็สามารถเปลี่ยนโฉมหน้าการบริการได้เช่นกันซึ่งเป็นโอกาสที่ยิ่งใหญ่สำหรับประเทศกำลังพัฒนาในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล และนี่คือโอกาสทองที่ไม่ควรพลาด เพราะผู้ที่กำหนดมาตรฐานดิจิทัลวันนี้ จะเป็นผู้นำตลาดโลกในวันพรุ่งนี้
เมื่อมาตรฐานกลายเป็นเครื่องมือแห่งโอกาสที่เท่าเทียม
นางอินเดอร์มิต กิลล์ ได้กล่าวทิ้งท้ายว่า “เมื่อประเทศต่างๆ กระตือรือร้นในการปรับตัว จัดระเบียบ และกำหนดมาตรฐาน มาตรฐานเหล่านั้นจะเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสำหรับการเติบโตและการลดความยากจน”
รายงานการพัฒนาโลกปี 2568 (ค.ศ.2025) ไม่ได้เป็นเพียงทำการวิเคราะห์เท่านั้น แต่ยังเรียกร้องให้มีการดำเนินการเพื่อให้ทุกประเทศสามารถใช้มาตรฐานเป็นสินทรัพย์เชิงกลยุทธ์ในการเปิดช่องทางใหม่สำหรับนวัตกรรม การลงทุน และการเติบโตอย่างยั่งยืนอีกด้วย
การเปิดตัวรายงานครั้งนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการสนทนาที่กว้างขึ้น ไอเอสโอกำลังสานต่อความเคลื่อนไหวนี้ผ่านกิจกรรมเปิดตัวร่วมกับธนาคารโลกในเดือนมกราคม 2459 (ค.ศ.2026)
ถึงเวลาแล้วที่โลกจะต้องหันมาให้ความสำคัญกับมาตรฐานสากลอย่างจริงจัง และใช้เป็นเครื่องมือสร้างอนาคตที่ยุติธรรมและยั่งยืนสำหรับทุกคน
หากท่านสนใจข้อมูลองค์ความรู้หรือต้องการพัฒนาเกณฑ์หรือมาตรฐานต่างๆ สำหรับองค์กรทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเพื่อส่งเสริมการดำเนินงานอย่างมีคุณภาพ สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่ฝ่ายบริการด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน โทรศัพท์ 026171723 – 36 Email: [email protected]
ที่มา: https://www.iso.org/news/2025/12/world-development-report-2025
8,930 ผู้เข้าชมทั้งหมด
