เมื่อทุกเสียงมีส่วนในการขับเคลื่อนมาตรฐานสากล

พรรณเพ็ญ วัยเจริญ

ในการกำหนดมาตรฐานสากล ไอเอสโอ (ISO) ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของคนทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม ตามยุทธศาสตร์ ISO Strategy 2030 ที่เน้นย้ำว่า “ทุกเสียงต้องได้รับการรับฟัง” (All Voices Heard) ซึ่งแน่นอนว่าเสียงของผู้หญิงคือพลังสำคัญที่ไม่อาจมองข้ามได้ หากพิจารณาถึงบทบาทในระดับครัวเรือน จะพบว่าผู้หญิงทั่วโลกเป็นผู้ตัดสินใจซื้อสินค้าและบริการสูงถึง 70-80% เลยทีเดียว

ข้อเท็จจริงประการหนึ่งคือ ผู้บริโภคส่วนใหญ่อาจไม่เคยอ่านเนื้อหาในมาตรฐานไอเอสโอโดยตรง แต่มาตรฐานเหล่านี้กลับทำงานอยู่เบื้องหลังอย่างเงียบๆ ผ่านการกำหนดเกณฑ์ความปลอดภัย วิธีทดสอบ ข้อกำหนดการติดฉลาก และเกณฑ์ประสิทธิภาพเพื่อคุ้มครองผู้คนทั่วโลก อย่างไรก็ตาม บทเรียนในอดีตชี้ให้เห็นว่าการกำหนดมาตรฐานที่ขาดความหลากหลายอาจนำไปสู่ความเสี่ยงที่รุนแรง เช่น หุ่นจำลองทดสอบการชนของรถยนต์ที่อิงสรีระของผู้ชายมานานหลายทศวรรษ ส่งผลให้ผู้หญิงมีความเสี่ยงที่จะบาดเจ็บหนักกว่าเมื่อเกิดอุบัติเหตุ หรือระบบดิจิทัลที่ล้มเหลวในการตรวจจับรูปแบบการคุกคามออนไลน์ซึ่งมักส่งผลกระทบต่อผู้หญิงรุนแรงกว่าผู้ชาย

พลังของเสียงจากผู้บริโภคสู่การใช้งานจริงใน COPOLCO

คณะกรรมการนโยบายผู้บริโภคของไอเอสโอหรือ COPOLCO คือกลไกสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการบูรณาการมุมมองของผู้บริโภคเข้าไปในมาตรฐานสากลดังที่ดร. อึนซุก มูน (Dr. Eunsook Moon) ประธาน COPOLCO ได้ย้ำอยู่เสมอว่า “มาตรฐานต้องใช้งานได้จริงสำหรับคนจริงๆ ในตลาดจริง”

เมื่อนำผู้บริโภคเข้ามามีส่วนร่วมในกระบวนการ จะเกิดมุมมองและคำถามที่สะท้อนการใช้งานจริงมากขึ้น เช่น ฉลากมีความชัดเจนเพียงพอหรือไม่ ผลิตภัณฑ์ตอบโจทย์ชีวิตประจำวันจริงไหม และมีกลุ่มคนใดที่ถูกมองข้ามไปหรือไม่ คำถามเหล่านี้คือกลไกควบคุมคุณภาพที่ช่วยให้มาตรฐานมีความแหลมคมและใช้งานได้จริงยิ่งขึ้น โดยเฉพาะเมื่อผู้หญิงเข้ามามีส่วนร่วมอย่างแข็งขัน มาตรฐานเหล่านั้นก็จะยิ่งสะท้อนความเป็นจริงของโลกได้ดียิ่งขึ้นตามลำดับ

คณะกรรมการวิชาการที่เกิดขึ้นจากความเข้าใจในผู้หญิง

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือการจัดตั้งคณะกรรมการวิชาการ ISO/TC 338 ซึ่งเกิดขึ้นจากการรับฟังเสียงของผู้หญิงอย่างจริงจังเพื่อพัฒนามาตรฐานสำหรับผลิตภัณฑ์สุขอนามัยประจำเดือน (Menstrual Products) โดยมุ่งเน้นมากกว่าแค่การปราศจากโรคภัย แต่ครอบคลุมถึง “สุขภาวะที่ดีโดยรวม” (Well-being) ทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคม

ตลอดหลายทศวรรษ ผลิตภัณฑ์เหล่านี้วางจำหน่ายทั่วโลกโดยขาดมาตรฐานความปลอดภัยที่สอดคล้องกัน มีเกณฑ์ทดสอบที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ และการติดฉลากที่ไม่สม่ำเสมอ ทำให้ผู้บริโภคขาดเกณฑ์เปรียบเทียบคุณภาพ แต่สถานการณ์นี้กำลังเปลี่ยนไปเมื่อผู้หญิงได้ก้าวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของผู้ตัดสินใจในกระบวนการกำหนดมาตรฐาน

ฟาตู บินตู เธียม (Fatou Bintou Thiam) CEO ของ Global Service For Women จากเซเนกัล และสมาชิก ISO/TC 338 ระบุว่ามาตรฐานสากลช่วยให้การผลิตแผ่นรองอนามัยแบบใช้ซ้ำมีเกณฑ์ความปลอดภัยที่เป็นสากล สร้างความเชื่อมั่นให้ทั้งลูกค้าและพันธมิตรว่าผลิตภัณฑ์มีความปลอดภัยทั้งทางเทคนิคและการแพทย์ ควบคู่ไปกับราคาที่เข้าถึงได้และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ส่วนสมาชิกอีกคนหนึ่งของ ISO/TC 338 คือเอไลจาห์ คิวานูกา (Elijah Kiwanuka) จาก Afripads ในประเทศยูกันดา ชี้ให้เห็นว่าเมื่อผู้ผลิตและผู้ใช้งานที่เป็นผู้หญิงได้เข้ามามีส่วนร่วม ข้อกำหนดต่างๆ จะมีความแม่นยำสูงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการดูดซับ วัสดุ ความทนทาน และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งช่วยลดอคติที่ไม่ได้ตั้งใจ (Unintended Bias) และได้ผลิตภัณฑ์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

เสียงของผู้หญิงทั่วโลกกับการมีส่วนร่วมและตลาดที่ยั่งยืน

วาเนสซา แพรทลีย์ (Vanessa Pratley) นักเขียนเชิงสืบสวนจากองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคในนิวซีแลนด์ที่มีชี่อว่า Consumer NZ และเป็นผู้แทนเครือข่ายผู้นำรุ่นใหม่ของ Consumers International กล่าวว่าเมื่อประสบการณ์ชีวิตและตัวตนของผู้หญิงได้รับการผนวกเข้ากับระบบเศรษฐกิจ ระบบคุ้มครองผู้บริโภคก็จะมีความเป็นธรรมและครอบคลุมมากขึ้นในขณะที่ดิมิทรี คลาเวอรี ดูกัว (Dimitri Claverie Doukoua) จากไอวอรีโคสต์ เน้นย้ำว่าการมีส่วนร่วมของผู้หญิงไม่ใช่แค่เรื่องของตัวเลข แต่คือการเพิ่มความน่าเชื่อถือและความเกี่ยวข้องของมาตรฐานต่อสังคมด้วย

เกอร์ดา มาซี ลาร์สสัน (Gerda Mazi Larsson) ประธานคณะกรรมการวิชาการ ISO/TC 338 สรุปว่ามาตรฐานที่สอดคล้องกันทั่วโลกคือการคุ้มครองผู้บริโภคที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เพียงตัวอักษรบนกระดาษ เพราะเมื่อผู้หญิงมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ในการพัฒนามาตรฐาน การคุ้มครองก็จะครอบคลุมมากขึ้น นำไปสู่ความไว้วางใจของสังคม ตลาดที่ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ยั่งยืน และสังคมที่ยุติธรรมสำหรับทุกคน

ท่านที่สนใจข้อมูลองค์ความรู้หรือต้องการพัฒนาเกณฑ์หรือมาตรฐานต่างๆ สำหรับองค์กรทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเพื่อส่งเสริมการดำเนินงานอย่างมีคุณภาพ สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่ฝ่ายบริการด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน โทรศัพท์ 026171723 – 36  Email: [email protected]

ที่มา:

1. https://shorturl.at/3pSDv
2. https://committee.iso.org/home/tc338

 967 ผู้เข้าชมทั้งหมด