ISO/IEC 21617-1 กรอบการทำงานใหม่สร้างความน่าเชื่อถือให้สื่อดิจิทัล

Share
พรรณเพ็ญ วัยเจริญ

ปัจจุบัน ความเชื่อมั่นในเนื้อหาดิจิทัลไม่ได้เป็นเพียงปัญหาทางเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ยังเป็นความเสี่ยงต่อสังคมอีกด้วย รายงานความเสี่ยงระดับโลกประจำปี 2568 (ค.ศ.2025) ของสภาเศรษฐกิจโลก (WEF) ระบุว่าข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง (Misinformation) และข้อมูลที่บิดเบือน (Disinformation) เป็นความเสี่ยงระยะสั้นอันดับ 4 ของโลก

ความเสี่ยงเหล่านั้นอาจบั่นทอนหลายสิ่งหลายอย่าง ตั้งแต่ความเชื่อมั่นในองค์กรต่างๆ เสถียรภาพของสังคม ไปจนถึงความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาเร่งด่วนระดับโลก  ด้วยเหตุนี้เอง การสร้างความเชื่อมั่นในเนื้อหาดิจิทัลจึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้นซึ่งสามารถสร้างขึ้นได้โดยยึดหลักการของมาตรฐานสากลนั่นเอง

เราสามารถไว้วางใจในเอไอได้แค่ไหน
ผู้เชี่ยวชาญด้านเอไอจากทั่วโลกได้มารวมตัวกันในการประชุม AI for Good Summit 2025 เมื่อวันที่ 8 – 11 กรกฎาคม 2568 ณ กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ การประชุม สัมมนา และการอภิปรายในงานนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่พลังของเอไออีกต่อไป แต่ยังรวมไปถึงเรื่องความไว้วางใจในเอไออีกด้วย

ตอนนี้ เราอยู่ในยุคที่วิดีโอ เสียง และภาพสามารถสร้างขึ้นได้อย่างสมจริงและน่าทึ่ง ดีปเฟกและเนื้อหาสังเคราะห์ที่เอไอสร้างขึ้นได้ก้าวข้ามขีดจำกัดของข้อความไปแล้ว ปัจจุบัน เราแทบไม่สามารถแยกแยะสิ่งที่สร้างขึ้นกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงได้เลย การปฏิวัติของเอไอในครั้งนี้ได้นำมาซึ่งโอกาสอันเหลือเชื่อไปพร้อมๆ กับความเสี่ยงร้ายแรงด้วยเช่นกัน

ความท้าทายเรื่องความไว้วางใจไม่ได้เป็น “สีขาว” หรือ “สีดำ” เสมอไป
แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าสิ่งใดเชื่อได้และสิ่งใดเชื่อไม่ได้ ความไว้วางใจไม่ใช่สถานการณ์ที่ตัดสินได้ง่ายๆ ว่าใช่หรือไม่ แต่มันเป็นเรื่องของความน่าจะเป็นซึ่งเป็นคำถามของ “ระดับ” และ “บริบท”  คลิปข่าวอาจเป็นของจริงในแง่หนึ่ง แต่ถูกดัดแปลงในอีกแง่หนึ่ง เสียงบันทึกอาจเป็นของจริงแต่ถูกนำมาพิจารณาอย่างผิดบริบทซึ่งหมายความว่าวิธีการใดๆ ที่ใช้ตรวจสอบความถูกต้องจะต้องคำนึงถึงความซับซ้อน ความละเอียดอ่อน และความเป็นไปได้ที่จะเกิดข้อผิดพลาดด้วย

อันตรายดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงแค่ทฤษฎี เราเคยเห็นดีปเฟกและสื่อที่ถูกบิดเบือนได้ทำลายชื่อเสียงทางสังคม ยุยงให้เกิดความรุนแรง และคุกคามความน่าเชื่อถือของสื่อมวลชน ดีปเฟกซึ่งเป็นวิดีโอและภาพที่ถูกบิดเบือนที่เอไอสร้างขึ้นถูกเชื่อมโยงกับการรณรงค์ให้ข้อมูลเท็จ การฉ้อโกง และการทำลายความไว้วางใจของสาธารณชน ความซับซ้อนของดีปเฟกกำลังแซงหน้าวิธีการตรวจจับหลายวิธี ทำให้ผู้เชี่ยวชาญต้องดิ้นรนหาคำตอบที่ถูกต้อง

เมื่อดีปเฟกมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น ความท้าทายในการแยกแยะข้อเท็จจริงออกจากเรื่องที่สร้างขึ้นมาก็ยิ่งจำเป็นต้องเร่งแก้ไขมากขึ้น หากไม่มีเครื่องมือที่ชัดเจนสำหรับการตรวจสอบความถูกต้อง ระบบนิเวศข้อมูลจะเสี่ยงต่อการถูกจัดการ ส่งผลให้เกิดความสับสน การแบ่งแยก และอันตรายต่างๆ ตามมา

มาตรฐานสากลเป็นแนวทางสู่ความน่าเชื่อถือ
ISO/IEC 21617-1, Information technology — JPEG Trust, Part 1: Core foundation เป็นมาตรฐานสากลฉบับใหม่ที่ไอเอสโอพัฒนาขึ้นมาเพื่อมุ่งฟื้นฟูความเชื่อมั่นในรูปภาพและวิดีโอดิจิทัลด้วยการผนวกเอา “ตัวบ่งชี้ความน่าเชื่อถือ” ที่ตรวจสอบได้เข้าไปในสื่อโดยตรง

มาตรฐานดังกล่าวนำเสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาที่มีแนวโน้มดีโดยมีวิธีการที่ปลอดภัยและเป็นมาตรฐานในการติดแท็กสื่อด้วยข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งที่มา ความถูกต้อง และการเปลี่ยนแปลงใดๆ ที่เกิดขึ้น “แท็ก” ที่ปิดผนึกด้วยการเข้ารหัสเหล่านี้ช่วยให้ผู้ชมสามารถตรวจสอบได้ว่าเนื้อหาเป็นของแท้หรือถูกดัดแปลง และเชื่อถือได้ในระดับใด

มาตรฐานที่เพิ่งเผยแพร่นี้ ไอเอสโอและไออีซีได้พัฒนาร่วมกันโดยวางรากฐานที่แข็งแกร่ง และสิ่งที่ทำให้มาตรฐานนี้แตกต่างคือกรอบการทำงานที่กว้างขวางและเปิดกว้าง มาตรฐานนี้ได้รับความเห็นพ้องต้องกันทั่วโลกโดยได้ออกแบบมาเพื่อให้มั่นใจถึงความสอดคล้องและการทำงานร่วมกันระหว่างอุปกรณ์ แพลตฟอร์ม และพรมแดนต่างๆ โดยครอบคลุมประเด็นต่างๆ เกี่ยวกับความถูกต้อง แหล่งที่มา และความสมบูรณ์ผ่านการใส่คำอธิบายประกอบสื่ออย่างปลอดภัยและเชื่อถือได้ตลอดวงจรชีวิตของสื่อ

การสร้างความไว้วางใจในยุคเอไอ
การประชุม AI for Good Summit 2025 เป็นมากกว่าการประชุมสุดยอดและการแสดงนวัตกรรม  แต่แท้จริงแล้ว สิ่งนี้คือเวทีสำหรับสถาปัตยกรรมแห่งความไว้วางใจในยุคเอไอซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากองค์กรสากลในการแยกแยะข้อเท็จจริงและต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้คนทั่วโลกในการตัดสินใจว่าเราต้องการสร้างอนาคตสำหรับเอไออย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับเนื้อหาดิจิทัลโดยใช้มาตรฐานสากล

ท่านที่สนใจข้อมูลองค์ความรู้หรือการรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการความมั่นคงปลอดภัยด้านสารสนเทศและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่ฝ่ายรับรองระบบ โทรศัพท์ 026171723-36  Email: [email protected]

ที่มา: https://www.iso.org/contents/news/thought-leadership/trust-in-an-age-of-ai.html

 952 ผู้เข้าชมทั้งหมด